7 tips om wijs om te gaan met veranderlijkheid


De veranderlijkheid
is een principe van evenwicht.
Als we er niet tegen vechten,
zijn we in evenwicht met de realiteit.
Pema Chödrön

Berusten: je kan nergens op rekenen
Of het ons al dan niet bevalt, niets in ons leven is bestemd om te blijven: alles is in voortdurende verandering, in evolutie. Zoals de nacht volgt op de dag, de bloem op de knop, de volwassenheid op de kindertijd, zo is het veranderingsproces voortdurend aan het werk, zowel buiten als binnen onszelf.
Goed vijftig jaar geleden kon het idee van veranderlijkheid vrij abstract zijn voor iemand die tot zijn dood in hetzelfde huis woonde waar hij geboren was, met dezelfde echtgenote, zonder van beroep te veranderen, met precies dezelfde levenswijze als zijn ouders en grootouders.
Tegenwoordig is dat wel anders. De helft van de huwelijken eindigt met een scheiding, werkonzekerheid is meer regel dan uitzondering, en nieuwe technieken zijn verouderd voor we ze goed en wel onder de knie hebben. In de onzekerheid die de huidige wereld kenmerkt, zou de veranderlijkheid als het ware als een evidentie moeten gelden: het principe begrijpen is niet alleen een methode van spirituele of filosofische orde, maar eenvoudig een kwestie van te kunnen surfen op de golven van het leven.

Wat betekent dat nu: de vergankelijkheid begrijpen? Ik neem je mee naar volgende boeddhistische wijsheden zoals beschreven in het boek “Het Boeddhisme ontdekken en beleven”:
1. Niets als verworven beschouwen. Gezondheid, jeugd, loopbaan, genegenheid van de geliefden, niets van dat alles is gegarandeerd in het leven. Alles verandert, alles evolueert en kan in één klap omkeren. Het huidige bezit van de geest laat iemand toe meer te waarderen wat hij heeft en er elke dag erkentelijk voor te zijn.
2. Ophouden verwachtingen te hebben naar de toekomst. Voluit leven in het heden.
3. De grip loslaten. Alles willen controleren is een illusie. De grip loslaten betekent niet zich laten gaan, maar ophouden met vechten tegen wat er gebeurt en het handelen dan aanpassen aan de veranderingen.
4. Te veel vereenzelviging met het werk vermijden, met sociaal aanzien, geld. Alles is vatbaar voor verandering en het zal ook verdwijnen.
5. Blijf in alle omstandigheden bescheiden en neem jezelf nooit te serieus. Want niemand, zelfs niet de machtigste mens ter wereld, weet wat de toekomst voor hem in petto heeft.
6. Leven met een gevoel van gejaagdheid. ‘Ze komen, ze gaan, ze hollen, ze springen. Geen nieuws van de doden … Het is onzeker wanneer de dood ons komt halen. Hij is altijd te verwachten!’ We weten dat we zullen sterven, maar we weten niet wanneer en niet hoe. Daarom stellen we dingen uit tot morgen, laten we alles op z’n beloop.
Sogyal Rinpoché stelt: ‘Veranderlijkheid en dood hangen samen. De dood is de veranderlijkheid van het leven.’ Vaak aan de dood denken is het beste middel om elk moment van ons leven te waarderen, de echte prioriteiten te kennen en te begrijpen dat we geen minuut te verliezen hebben.
7. Eraan weerstaan zichzelf vast te hechten. Als alles veranderlijk is, waaraan zouden we ons dan hechten? Zich ergens aan vasthechten maakt bezitterig, egoïstisch, sluit ons af. Munten die je in een toegeknepen vuist houdt, met de duim naar beneden, vallen op de grond als je je vuist opent. Dus houden we onze hand gesloten. Richt je duim hemelwaarts om je hand te kunnen openen. De munten blijven netjes liggen, maar zelf kun je vrij bewegen. Op die manier sta je open.

Vergankelijkheid begrijpen brengt evenwicht
Als je de vergankelijkheid van het leven ziet, erkent en aanvaardt, zal je, als je tot op de bodem zinkt, weer omhoog veren. Dat doe je door alles te accepteren wat er op je afkomt. Je gaat erdoorheen, en daardoor kun je ze loslaten. Eigenlijk zeg je met zo’n houding: ik geef het leven toestemming om mij deze tik uit te delen. Ik schrik ervan, ik hoef het niet fijn te vinden, maar ik accepteer het wel. Die toestemming is een kwestie van wijsheid. Want het leven geeft die klappen toch wel, of het nu van jou mag of niet. Meegroeien, mee bewegen, meestromen maakt het makkelijker. En ten slotte worden we dan als de zwerver die fluitend bij een rivier aankomt en zich fluitend omdraait als hij niet verder kan. Dan maar een andere weg …

Reacties zijn gesloten.